Yatak Yarası (Bası Yarası) Nasıl Önlenir? Evde Bakım Rehberi

Yatak yarası ya da tıbbi adıyla bası yarası, uzun süre aynı pozisyonda kalan hastalarda cildin ve alttaki dokuların basınç nedeniyle beslenememesi sonucu oluşur. Bir kez açıldığında iyileşmesi haftalar, bazen aylar sürer. Bu yüzden evde bakımda altın kural şudur: yara açılmadan önlemek.

Bası yarası en çok nerede görülür?

Kemik çıkıntılarının deriye yakın olduğu bölgeler risk altındadır: kuyruk sokumu (sakrum), kalçalar, topuklar, dirsekler, kürek kemikleri ve başın arkası. Yan yatan hastalarda kulak ve diz iç yüzleri de kontrol edilmelidir.

1. Düzenli pozisyon değişimi

Yatağa bağımlı hastanın pozisyonu genellikle 2 saatte bir değiştirilir: sırt üstü, sağ yan, sol yan. Yan yatırırken hastayı tam 90 derece değil, yaklaşık 30 derece eğimle yatırmak ve sırtına yastık desteği koymak basıncı azaltır. Topukların yatağa değmemesi için baldır altına yastık yerleştirilebilir.

2. Cildi her gün kontrol edin

Banyo ve bez değişimi sırasında kemik çıkıntılarına bakın. Parmakla bastırdığınızda beyazlamayan kızarıklık, bası yarasının ilk evresidir. Bu durumda o bölgeye bası yapılmamalı ve hekim ya da hemşireye bilgi verilmelidir.

3. Cildi kuru ve temiz tutun

İdrar ve dışkı teması cildi hızla tahriş eder. Alt bezi ıslandığında hemen değiştirilmeli, cilt yumuşak bir bezle kurulanmalı ve gerekirse bariyer krem kullanılmalıdır. Sert ovma ve alkollü ürünlerden kaçının.

4. Doğru yatak ve destekler

Havalı (dinamik) yataklar ve visko destekli yüzeyler basıncı dağıtır. Ancak hiçbir yatak pozisyon değişiminin yerini tutmaz. Çarşafların kırışık olmamasına, yatakta kırıntı kalmamasına dikkat edin.

5. Kaydırmadan taşıyın

Hastayı yatakta yukarı çekerken sürüklemek cilde sürtünme ve kayma kuvveti uygular. Mümkünse iki kişiyle ve altındaki çarşafı kullanarak kaldırın.

6. Beslenme ve sıvı

Protein ve sıvı alımı yetersiz olan hastalarda cilt kırılganlaşır. Yumurta, süt ürünleri, et, baklagiller ve yeterli su önemlidir. Günlük sıvı ihtiyacını su ihtiyacı hesaplama aracımızla görebilirsiniz.

Riski ölçün

Hastanızın bası yarası riskini Braden skalası hesaplama aracımızla değerlendirebilirsiniz. Puan düştükçe önlemlerin sıklığını artırmak gerekir.

Yatağa bağımlı bir yakınınız için gece gündüz düzenli bakım sürdürmek zorlaşıyorsa, deneyimli bir yatılı hasta bakıcı bu yükü güvenle paylaşabilir.